Wszy u psów: 5 skutecznych domowych sposobów i porady weterynarza

Czym są wszy włosowe?

Wszy włosowe to bezskrzydłe owady, które przystosowały się do życia w sierści ssaków – takich jak psy. Należą do grupy tzw. ektopasożytów, co oznacza, że żyją na powierzchni skóry i żywią się martwymi komórkami naskórka oraz łupieżem. W przeciwieństwie do pasożytów krwiopijnych, takich jak pchły czy wszy, nie gryzą – dlatego często są wykrywane dopiero w późnym stadium.

Najczęstszym rodzajem wszy u psów jest Trichodectes canis. Ma około 1–2 milimetrów długości, szeroką głowę i silne narządy żucia. Wszy włosowe składają jaja – tzw. gnidy – bezpośrednio na łodydze włosa i pozostają tam przez cały swój cykl życiowy, który trwa około 3 do 6 tygodni. Nie dochodzi do przeniesienia na człowieka, ponieważ wszy włosowe są ściśle związane z konkretnym żywicielem.

W jaki sposób psy zarażają się wszy włosowymi?

Do zarażenia dochodzi zazwyczaj poprzez bezpośredni kontakt z zarażonym osobnikiem tego samego gatunku – na przykład podczas zabawy, wąchania się lub szaleństw. Możliwe są jednak również pośrednie drogi przenoszenia: gdy zwierzęta wspólnie korzystają ze szczotek, kocyków lub legowisk, gnidy lub larwy mogą być przenoszone niezauważalnie.

Szczególnie zagrożone są:

• Psy ze schronisk lub zaniedbane w opiece
• Zwierzęta o długiej lub gęstej sierści, w której pasożyty łatwo pozostają niewykryte
• Psy myśliwskie lub psy, które często przebywają na świeżym powietrzu i mają kontakt z dzikimi zwierzętami

Chociaż pasożyty przetrwają w otoczeniu jedynie kilka tygodni, ponowne zarażenie jest bardzo prawdopodobne, jeśli otoczenie nie zostanie dokładnie oczyszczone.

Rozpoznawanie objawów: jak rozpoznać inwazję wszy włosowych

Zarażenie wszy włosowymi często zaczyna się stopniowo. Wiele psów początkowo wykazuje jedynie sporadyczne drapanie się lub pocieranie. Jednak wraz ze wzrostem liczby pasożytów nasilają się również dolegliwości.

Typowe objawy obecności wszy włosowych:

• Zwiększony swędzenie, zwłaszcza na szyi, plecach lub bokach
• Zfilcowane lub łuszczące się miejsca na sierści
• Podrażnione lub zaczerwienione obszary skóry
• Niepokój i częste ocieranie się o meble lub podłogę
• Widoczne gnidy (małe, jasne jaja na włosach)

W przeciwieństwie do pchły wszy włosowe nie powodują krwawiących ukąszeń, ale ciągły ruch pasożytów na skórze wywołuje silne swędzenie. Jeśli zarażenie nie zostanie wyleczone, dotknięte nim obszary skóry mogą ulec zapaleniu lub zakażeniu bakteryjnemu – zwłaszcza u psów, które ranią się podczas drapania.

Diagnoza: Jak weterynarz rozpoznaje wszy włosowe

Jeśli podejrzewasz obecność wszy, nie zwlekaj zbyt długo: wizyta u weterynarza szybko wyjaśni sprawę – i zapobiegnie niepotrzebnemu cierpieniu Twojego psa.

Diagnoza jest zazwyczaj prosta:

• grzebień przeciw pchłom*: Sierść przeczesuje się delikatnym grzebieniem. Często można wtedy dostrzec na grzebieniu gnidy lub dorosłe wszy.
• Badanie mikroskopowe: Zebrane pasożyty lub jaja ogląda się pod mikroskopem. W ten sposób można jednoznacznie ustalić, czy są to wszy włosowe – a nie na przykład pchły czy roztocza.
• Dodatkowe badanie pod kątem tasiemców: Ponieważ Trichodectes canis jako żywiciel pośredni tasiemca Dipylidium caninum może wystąpić, zaleca się podanie leku przeciwrobaczego lub wykonanie badania kału.

Jednoznaczna diagnoza jest ważna, aby móc zastosować ukierunkowane i skuteczne leczenie – bez niepotrzebnego obciążania psa niewłaściwymi lekami.

Leczenie: Co naprawdę pomaga w walce z wszy włosowe?

Dobra wiadomość: wszy włosowe zazwyczaj dobrze reagują na leczenie – pod warunkiem, że terapia jest prowadzona konsekwentnie. W większości przypadków weterynarz przepisuje odpowiedni środek owadobójczy, który nakłada się bezpośrednio na sierść lub skórę.

Typowe formy leczenia:

• Preparaty typu „spot-on” o działaniu owadobójczym
• Szampony lecznicze przeciw wszy włosowym
• Tabletki (w niektórych przypadkach)

Zabieg należy powtarzać tak długo, aż zostaną zlikwidowane naprawdę wszystkie stadia rozwojowe – a więc również jaja i larwy. Często pojedyncze zastosowanie nie wystarcza.

Nie zapomnij:
Oprócz leczenia psa kluczowe znaczenie ma również dezynfekcja otoczenia:

• Wszystkie koce, poduszki i tekstylia, z którymi pies miał kontakt, należy wyprać w temperaturze co najmniej 60 °C lub zamrozić.
• Należy zdezynfekować lub wymienić szczotki, grzebienie i obroże.
• Dokładnie wyczyścić i odkurzyć często używane miejsca do leżenia.

Tylko wtedy, gdy poddane zostanie leczeniu również otoczenie, można skutecznie zapobiec ponownemu zakażeniu.